Inter­fejs i importowanie

Każdy kto kie­dy­kol­wiek miał stycz­ność z mene­dże­rem biblio­gra­fii, po odpa­le­niu pro­gramu nie będzie miał pro­blemu z odna­le­zie­niem pod­sta­wo­wych roz­wią­zań i funk­cji. Wszystko to, co porządny mene­dżer biblio­gra­fii powi­nie­nem mieć, ma i Citavi. Pracę z Citavi roz­po­czą­łem od importu wszyst­kich danych z pli­ków EndNote’a – i tutaj bar­dzo duże zasko­cze­nie. Citavi bez­pro­ble­mowo pora­dził sobie z impor­tem i zro­bił to bez­błęd­nie! Nie jest to wcale takie oczy­wi­ste, ponie­waż zarówno Zotero jak i Men­de­ley tego „testu” nie prze­szło w zado­wa­la­jący dla mnie spo­sób. W swo­jej bazie EndNote’a sta­ra­łem się bar­dzo dokład­nie noto­wać wszyst­kie infor­ma­cje, doda­wać nie­uwzględ­nione dane – po impor­cie do Zotero czy Men­de­leya część rze­czy była nie tam, gdzie być powinna. W Citavi – wszytko grało od razu, dla­tego mogłem przy­stą­pić do pierw­szych testów.

Pierw­sze testy – pol­ska wersja

Pol­ska wer­sja języ­kowa mene­dżera biblio­gra­fii, to coś na cze­ka­łem z wielu powo­dów (spo­lsz­cze­nie Zotero jest nie­pełne i pozo­sta­wia wiele do życze­nia). Po pierw­sze dla­tego, że w ten spo­sób łatwiej jest pro­mo­wać roz­wią­za­nie, jakim jest cała gama pro­gra­mów typu „refe­rence mana­ger” – osoby, dla któ­rych kom­pu­ter to po pro­stu „lep­sza maszyna do pisa­nia i prze­glą­da­nia inter­netu” nawet zna­jąc język angiel­ski, będą wolały być prze­ko­ny­wane do roz­wią­za­nia, które dostępne jest w rodzi­mym języku. To doty­czy rów­nież stu­den­tów, któ­rym to roz­wią­za­nie będę mógł zapro­po­no­wać na pro­wa­dzo­nych przeze mnie zajęciach.

Po dru­gie, mamy do czy­nie­nia z pełną loka­li­za­cją pro­duktu. Po trze­cie – i chyba naj­waż­niej­sze – z cza­sem do pro­gramu będą doda­wane pol­skie style biblio­gra­ficzne. Od firmy odpo­wie­dzial­nej za loka­li­za­cję Citavi otrzy­ma­łem infor­ma­cję, że „Na razie dostępny jest Domyślny styl Citavi, który utwo­rzony jest na pod­sta­wie stylu »Prze­glądu Histo­rycz­nego«”.

Moim zda­niem jest to świetna sprawa! Dzięki takiemu roz­wią­za­niu redak­cja pol­skiego cza­so­pi­sma nauko­wego mogłaby zamie­ścić na swo­jej stro­nie plik ze sty­lem biblio­gra­ficz­nym, jakiego trzeba uży­wać w ich perio­dyku. A autor musiałby jedy­nie zain­sta­lo­wać go w mene­dże­rze biblio­gra­fii. Powiem szcze­rze – jako autor – gdy­bym zna­lazł takie roz­wią­za­nie w cza­so­pi­śmie, w któ­rym chcę coś opu­bli­ko­wać po pol­sku – był­bym wnie­bo­wzięty. Oczy­wi­ście publi­ku­jąc po angiel­sku, nie mamy takiego pro­blemu, bo wystar­czy, że redak­cje napi­szą: pro­szę przy­słać tekst w APA 6^th. I sprawa zała­twiona – jed­nakże języku pol­skim nie mamy jesz­cze – w przy­padku np. wska­za­nego APA – ofi­cjal­nych roz­wią­zań. Dla­tego wska­zy­wane przeze mnie roz­wią­za­nia, wydaje mi się, mogłoby się przyjąć.

Kolejne – moim zda­niem – bar­dzo dobre roz­wią­za­nie zwią­zane ze sty­lami biblio­gra­ficz­nymi to spo­sób edy­cji takiego stylu. W End­Note prze­ra­bia­łem całe style biblio­gra­ficzne na wła­sne potrzeby, grze­ba­łem rów­nież w pli­kach Zotero – ale naj­ła­twiej­sze i jed­no­cze­śnie naj­bar­dziej roz­bu­do­wane narzę­dzia otrzy­mu­jemy wła­śnie w Citavi. Ale żeby było jasne: auto­rzy wcale nie muszą się tym zaj­mo­wać, wystar­czy wybrać odpo­wiedni styl, aby pracować.

Rów­nie ważną zaletą pol­skiej wer­sji jest moż­li­wość pobie­ra­nia danych z róż­nych pol­skich baz danych. Jako pierw­szy testowy rekord wpi­sem ISBN książki Kon­struk­ty­wizm komu­ni­ka­cyjny  (o któ­rej nie­dawno pisa­łem) – został natych­miast odna­le­ziony i mogłem zassać dane.

Asy­stent publi­ka­cji i formatowanie

W Citavi poja­wiają się roz­wią­za­nia, które dla mnie przy­zwy­cza­jo­nego przez wiele lat do roz­wią­zań EndNote’a, a potem Men­de­leya czy Zotero (które jedy­nie te przy­zwy­cza­je­nia wzmoc­niły), były pewną nowo­ścią. Cho­dzi o roz­wią­za­nie, które nazywa się Aysten­tem publi­ka­cji i połą­cząne z tym For­ma­to­wa­nie publi­ka­cji. Asy­stent publi­ka­cji to okno, które możemy usta­wić, aby było zawsze widoczne na wierz­chu, które zawiera spis wszyst­kich rekor­dów w danym pro­jek­cie – innymi słowy: wszyst­kie nasze rekordy w poten­cjal­nej biblio­gra­fii. Aby zacy­to­wać, możemy albo zro­bić to poprzez wybra­nie opcji z menu (lub skró­tem kla­wi­szo­wym), albo poprzez prze­cią­gnię­cie rekordu do edy­tora (Drag&Drop). 

I tutaj poja­wia się roz­wią­za­nie zgoła odmienne od roz­wią­zań uży­wa­nych w mene­dże­rach, któ­rymi wcze­śniej zarzą­dza­łem biblio­gra­fią: przy­pis (odno­śnik) nie poja­wia się jako „pole” Wor­dow­skie, czy pole w Libre­Of­fice, ale poja­wia się jako zwy­kły tekst w nawia­sach – czyli nie jest sfor­ma­to­wany podług wybie­ra­nego przez nas stylu – można powie­dzieć, że jest to „surowy-​źródłowy odnośnik”.

Na początku nie rozu­mia­łem, czemu służy takie roz­wią­za­nie: ale wów­czas mnie olśniło. To w końcu umoż­li­wia „wie­lo­plat­for­mową” edy­cję doku­mentu. Bo nie­ważne czy będę pra­co­wał nad tek­stem w Wor­dzie, Libre­Of­fice czy w innym edy­to­rze, to i tak osta­teczny kształt publi­ka­cji nadam poprzez „For­ma­to­wa­nie publi­ka­cji” w Asy­sten­cie – wybie­ram plik, wybie­ram styl – a asy­stent two­rzy nowy plik sfor­ma­to­wany według wybra­nego przeze mnie stylu. 

I jest to naprawdę bar­dzo dobre roz­wią­za­nie! Ostat­nio byłem zmu­szony pra­co­wać nad jed­nym tek­stem wła­śnie w Office 2007 i Libre­Of­fice 3.4 . End­Note nie daje w ogóle takiej moż­li­wo­ści (a raczej to, co pro­po­nuje po pro­stu się nie spraw­dza). Zotero – teo­re­tycz­nie daje taką moż­li­wość – wystar­czy jedy­nie wybrać odpo­wied­nie opcje pod­czas pracy nad takim doku­men­tem. Ale ostat­nio poprzez prze­sia­da­nie się z jed­nego edy­tora na drugi, roz­krza­czyło mi się 20 stron tek­stu i były nie do odra­to­wa­nia (mia­łem kopię zapa­sową, ale kilka godzin pracy straciłem).

Dla­tego uwa­żam, że zewnętrzne for­ma­to­wa­nie publi­ka­cji w przy­padku Citavi jest takie dobre.